Recensies Dialogue

Cobra.be, Dialogue December Dance, 8-12-2013

In ‘Dialogue’ staan twee ‘atypische’ lichamen centraal: de 62-jarige choreografe Truus Bronkhorst, gehuld in een kanten pakje, en de ietwat molligere Joke Emmersin felrode bh en short. Hoewel het uiterlijk hier op het eerste zicht het enige uitgangspunt is, kijken we er als toeschouwer ook weer snel voorbij, want vooral de stem en bewegingen van de danseressen intrigeren ons.

Bronkhorst wordt met brute kracht op de scène gesleurd. Na enkele rondjes over de grond te worden gesleept is de vloer geheel de hare. Een barkruk wordt haar podium.Bronkhorsts bewegingen zijn traag en voorzichtig, alsof alles pijn doet. Haar korte schreeuwen stuwen de danseres zachtjes en langzaam in een rondje op de barkruk. In het begin klinken de schreeuwen hol en schel, maar na een tijd worden ze krachtiger, harder en intenser alsof het roepen een diepe pijn uit haar lichaam en gedachten kan snijden.

De kreten herhalen zich, zijn zowel irritant als aangrijpend. De herhaling maakt ze tot trance. De stilte zindert na wanneer de danseres zwijgt. Wanneer Bronkhorst van haar stoel wordt gedragen, zien we eenvoudige en bezwerende bewegingen die in een schijnbare eindeloze loop kunnen worden hernomen tot de danseres wordt afgelost door een nieuwe generatie.

Lees de hele recensie hier

Wrang tweeluik van een slimme jongen, Volkskrant, MIRJAM VAN DER LINDEN − 25/05/13

Dialogue. Choreografie: Jan Martens. Dans: Truus Bronkhorst en Jan Martens (BIS) en Joke Emmers (La Bête). 23/5, Theater Kikker, Utrecht. Speeldata: janmartens.com

‘Een vrouw krijsend op een kruk.’ Dat zag een toeschouwer in de danssolo van Truus Bronkhorst. Maar BIS is eindeloos veel meer. Het is hevige liefdespijn, verdriet om afscheid, vechten tegen ouderdom, onuitputtelijke kracht: het is Truus Bronkhorst (61). Decennialang was zij de vaandeldraagster van de expressionistische dans in Nederland, in 2005 stopte haar subsidie, nu is ze af en toe weer terug op het podium.

Bronkhorst is ‘solo één’ in Dialogue, het nieuwe tweeluik van de jonge choreograaf Jan Martens (28), die eerder dit seizoen verraste met een tweeluik duetten.

In Bronkhorsts solo BIS krijt een vrouw agressief, met een getekend gezicht dat beduidend ouder oogt dan haar lijf, van rechts naar links woorden op de achterwand. ‘Come back’ (3 x), ‘Stay’ (2 x), ‘Leave’ (1 x), ‘Please’ (1 x). Je leest de verwarring die haar relatie, haar leven in het theater, heeft doorstaan.

De jonge Martens, die Bronkhorsts verleden symboliseert, sleurt haar over de vloer, alvorens haar alleen te laten. In haar zwartkanten body klimt ze op een kruk, als een zwemmer op een hoge duikplank. En dan, met eerst een nog voorzichtig en ongelovig ‘oh’, begint het grote kermen en lamenteren. De ‘ah’s’ gaan door merg en been. Hier staat een vogel die niet meer kan vliegen.

BIS is glashelder, verschoond van opsmuk en heeft de muziek die op een gegeven moment klinkt (Is That All There Is) niet nodig. Sterker nog: die maakt het kitsch. Martens tilt zijn danseres zorgzaam van de kruk en legt een paar warme sokjes voor haar klaar. Bij deze prachtige puurheid had het mogen blijven.

Solo twee, La Bête, zou omschreven kunnen worden als een optreden van een moddervet meisje in hotpants en rode bh dat Bette Midlers The Rose de zaal in blaast en daarbij onhandig beweegt. Toch is ook actrice Joke Emmers (23, bekend als leerling-verpleegkundige in de tv-serie Charlie) veel meer dan dat. Zij is met dit befaamde lied over hoop en geloof in de liefde niet alleen de perfecte aanvulling op Bronkhorst. De manier waarop ze het zingt – vertraagd, verknipt, vervormd, met een enorm volume en in vooral mannelijk lage registers – valt in combinatie met haar verschijning, die niet aan het standaardschoonheidsideaal voldoet, ook weer samen met Bronkhorst en haar wrange performance.

Martens is een slimme jongen.

spring festival